stack

/خانه /فروشگاه   /ثبت نام   /فراموشی رمز      

شما هنوز وارد سیستم نشده اید

HyperLink

1396/07/02,22:56:48



HyperLink
HyperLink





فعالیت های موسسه فرهنگی سرای فردوسی

-56
 
سیزدهمین جلسه : شماره
زادروز فردوسی : موضوع
 
3 دی ماه 1389 : زمان بلوار تلویزیون، تالار ساپکو
: مکان

 

همزمان با سوم ديماه، روز تولد سراينده شاهنامه، فرهنگسراي فردوسي سيزدهمين گردهمايي ميان فصلي خود را در حالي برگزار کرد که دکتر محمد جعفر ياحقي، مدير اين فرهنگسرا از چاپ و انتشار گاه شمار فردوسي خبر داد.
به گفته دکتر ياحقي در گاه شمار فردوسي که در اين مراسم رونمايي شد و نزديک به دو سال صرف تهيه و تدوين آن شده روزهاي سال براساس اشعاري از شاهنامه تنظيم شده است و علاوه بر مناسبت هاي مذهبي و روز، مناسبت هاي ملي حتي پيش از فردوسي با استناد به منابع تاريخي و ادبي و نيز به همراه ابياتي از شاهنامه يادآوري شده است. اين گاه شمار که با نظارت دکتر راشد محصل، استاد دانشگاه فردوسي مشهد بوده و در چند روز آينده در اختيار دوستداران فرهنگ و ادب ايران اسلامي قرار مي گيرد در هر روز ۶ بيت از شاهنامه آورده شده که مناسبت آن روز را تفسير مي کند.
دکتر ياحقي که اين خبر را در آغاز مراسم در مجتمع ساپکو در مشهد اعلام کرد، با اشاره به مناسبت هاي اواخر آذر و اوايل دي افزود: در ۲۶ آذر سالروز درگذشت مولانا را داشتيم که متاسفانه در کشور ما کمترين توجهي به آن نشد در حالي که به اين مناسبت هر سال در قونيه مراسمي باشکوه و بزرگ برگزار مي شود. در حالي که مولانا براي ما آن سوي فردوسي است. زبان و فرهنگ ما در يک سو فردوسي را دارد و در ديگر سو مولانا را اما اين مناسبت مهم در کشور ما از سوي مسئولان با بي توجهي روبه رو مي شود. ما سعي داريم از سال آينده برنامه هايي در خور به اين مناسبت برگزار کنيم. وي از آخر آذر و شب يلدا ياد کرد و گفت: يلدا شب تولد مهر است که ما امروز بسيار به آن نياز داريم. توجه به اين مناسبت ها به ما هويت مي دهد. هم چنين سوم ديماه با محاسبه سال يزدگردي که با سال ميلادي تطبيق پيدا کرده است، روز تولد فردوسي است. اين استاد دانشگاه ضمن يادآوري سالروز تولد حضرت مسيح با اشاره به مناسبت هاي قمري از عاشورا به عنوان سرآغاز يک حماسه جاودان ياد کرد و افزود: ما به همين مناسبت عنوان اين گردهمايي را «سوگ و حماسه» نام نهاده ايم چون معتقديم در دل اين سوگ بزرگ، حماسه اي بزرگ نهفته است که بايد بيش از پيش به آن توجه کنيم، هم چنان که معتقديم شاهنامه يک حماسه سوگ است، يک سوگ ملي.
دکتر ياحقي به ميهماناني از کشورهاي افغانستان و تاجيکستان در اين گردهمايي اشاره کرد و افزود: قلمرو فرهنگي ما مرزهاي جغرافيايي نيست بلکه قلمرو فرهنگي ما زبان ما و فرهنگ ما است که هويت بزرگتري را شامل مي شود. از اين رو ما در گاه شمار فردوسي کوشش کرديم علاوه بر مناسبت هاي مذهبي و اسلامي، مناسبت هاي ملي که از متن شاهنامه استخراج شده است نيز با همکاري دوستانمان در افغانستان و تاجيکستان باشد تا قلمرو آن از مرز جغرافيا فراتر رود و قلمرو زبان فارسي و فرهنگ ايراني را در برگيرد.
در ادامه اين گردهمايي محمدرضا فرزين در مقاله اي با عنوان از برکندن گلستان تا پايکوبي و دست افشاني به چند سوگواره در شاهنامه اشاره کرد و گفت: نخستين سوگواره اي که شاهنامه از آن ياد مي کند، سوگواره کيومرث در مرگ فرزند خود سيامک است. اين سوگواره حدود يک سال به درازا مي کشد که شايد بلندترين سوگواره شاهنامه باشد. در کنار اين به سوگواره هايي برمي خوريم که فردوسي فقط به يک بيت اکتفا کرده است مثل سوگواره شاه نوذر بر مرگ پدر خود منوچهر. وي با اشاره به اين نکته که دليل اصلي سوگواره ها در شاهنامه اين است که معمولا پهلوانان به دست خويشاوندان خود کشته مي شوندومثل سوگواره رستم و تهمينه بر مرگ سهراب، زال و رودابه بر مرگ رستم و فريدون بر مرگ ايرج (فرزندش)، در سوگواره هاي شاهنامه ايرج به دست برادرانش ، سهراب به دست پدر، سياوش به دست پدر همسرش (افراسياب) و رستم به دست شغاد (نابرادري خود) کشته مي شود. از اين رو کشته شدن اين قهرمانان به دست وابستگان خود زمينه تراژيک و سوگواره را براي شاهنامه و فردوسي فراهم کرده است.
در ادامه مهندس يزدان بخش در سخنراني خود با عنوان «نگاهي به سوگ حماسي در شعر فردوسي» به همزماني عاشورا و محرم با اين مراسم اشاره کرد و گفت: عاشورا علاوه بر سوگ يک حماسه است که بايد دوباره آن را مرور کنيم. ما تاثير شهادت و حماسه را در نبرد امام حسين (ع) با لشگر يزيد به خوبي مي بينيم که بعضي از شاعران به اين وجه عاشورا به خوبي نگاه کرده اند و از جنبه حماسي عاشورا را در شعر خود آورده اند به طور نمونه مرحوم قيصر امين پور وقتي از حضرت زينب (س) ياد مي کند ضمن اين که سوگ حضرت زينب در جاي خود باقي است اما جنبه حماسي آن هم مدنظر امين پور بوده است: دلش درياي صدها کهکشان صبر
غمش توفان صدها آسمان ابر
دو چشم از گريه هم چون ابر خسته
ز دست صبر زينب، صبر خسته
صدايش رنگ و بويي آشنا داشت
طنين موج آيات خدا داشت
زبانش ذوالفقاري صيقلي بود
صدا آيينه صوت علي بود
چه گوشي مي کند باور شنيدن؟
خروشي اين چنين مردانه از زن
به اين پرسش نخواهد داد پاسخ
مگر انديشه اهل تناسخ
حلول روح او در جسم زينب
علي ديگري با اسم زينب
زني عاشق، زني اين گونه عاشق
زني پيغمبر قرآن ناطق
زني، خون خدايي را پيامبر
زن و پيغمبري ؟ ا... اکبر
وي در ادامه از شاهنامه هم به عنوان تاريخ حماسه و زبان ما ياد کرد و افزود: ملتي که بي هويت مي شود خودش را از ياد مي برد، از اين رو فردوسي سعي کرده است در شاهنامه فرهنگ و هويت ما را بازتاب دهد و سوگواره هاي شاهنامه هم که آميزه اي از سوگ و حماسه است، يکي از زيباترين بخش هاي شاهنامه است که نمونه روشن آن سوگ سياوش است که قرن ها در بين ايرانيان حضور داشته و دارد مثل «سياووشون» که هنوز در بعضي مناطق کشور اجرا مي شود.
دکتر فرزانه بهار از ديگر سخنرانان اين مراسم بود که سخنراني خود را درباره «يلدا تولد ايزدمهر» ايراد کرد. در ادامه دکتر يحيي حدادي ابيانه قطعه شعري حماسي با عنوان «آواي خون» قرائت کرد:
اي حسين، اي مظهر دلدادگي
اي هماي قله آزادگي
پاکباز وادي عشق و وفا
شمع شب افروز بزم «هل اتي»
جاودان شد آن پيام عشق و خون
تا بناي شرک گردد واژگون
ديد عشق از تو نمود خويش را
در تو پيدا کرد بود خويش را
خون پاکت توشه پرواز عشق
هست در پيغام خونت راز عشق
از تو شد قدر جوانمردي فزون
شد شهامت در تو هم آواي خون ...
هست «يحيي» پيروش با افتخار
هست جاري بر زبانش اين شعار
سر اگر بر نيزه باشد سرفراز
به که خم گردد به تسليم و نياز
در ادامه عليرضا نظيف در سخناني به «تبيين آيين تعزيه بر پايه استفاده از ابزارهاي موسيقي» اشاره کرد. به گفته وي تعزيه در شکل کنوني همزاد با «اپرا» در اروپا است که اوج آن به زمان قاجار و تکيه دولت برمي گردد. وي در ادامه سازهايي را که در تعزيه کاربرد داشته است از طريق اسلايد به حاضران معرفي کرد. اين برنامه با تقدير از ندا رئوفيان، هنرمندي که بخش هايي از شاهنامه و تصاويري از فردوسي را بر ديوارهاي مشهد نقاشي کرده است و نيز اجراي نمايش «حماسه سياوش» توسط گروه انديشه به پايان رسيد.






HyperLink
HyperLink

HyperLink
HyperLink


ورود به پنل کاربری
نام کاربری :  
رمز عبور :  
شما وارد سیستم نشده اید
رمز عبور را فراموش کرده ام
ثبت نام جدید





         







در حال بروز رسانی سایت55


تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به موسسه فرهنگی و هنری سرای فردوسی می باشد
طراحی و پیاده سازی : باتیس