stack

/خانه /فروشگاه   /ثبت نام   /فراموشی رمز      

شما هنوز وارد سیستم نشده اید

HyperLink

1396/07/02,22:52:48



HyperLink
HyperLink





فعالیت های موسسه فرهنگی سرای فردوسی

-30043

 

 

سی و ششمین گردهمایی مؤسسه سرای فردوسی

«حماسه و عرفان»، جمعه 9 مهرماه 1395

 

 سی و ششمین همایش گردهمایی مؤسسه فرهنگی سرای فردوسی با عنوان «عرفان و حماسه»، جمعه 9 مهرماه 1395 در فرهنگسرای مصلی نژاد برگزار شد.


بخش اول این همایش به مناسبت بزرگداشت مولانا به این محوریت پی گرفته شد.

 

مدیر مؤسسه سرای فردوسی ضمن خوشامد به حضار به یادکرد مناسبتهای ماه مهر پرداخت. ددکتر یاحقی از روز بزرگان ادبیات چون رودکی، مولانا، حافظ و خدیوجم  در ماه مهر یاد کرد وبا ذکر اینکه مولانا حماسه دوران خودش را سروده مانند فردوسی به مناسبتهایی که به فردوسی و آرامگاه مربوط هستند اشاره کرد از جمله کنگره بزرگ فردوسی درسال 1313؛ وی همچنین به دو آیین مهرگان و قالیی شویی در مشهد اردهال نیز اشاره کرد. چون بخش دوم این نشست به گناباد اختصاص داشت از یادکردهای گناباد در شاهنامه فردوسی چون جنگ دوازده رخ نیز یاد کرد و ثبت جهانی قنات قصبه را به مردم گناباد و کل

با نماهنگ سماع دومین سخنران به جایگاه آمد. دکتر اشرف زاده به طوطی جان مولوی پرداخت. این عرفان پژوه با ذکر اینکه دغدغه شناختن هویت انسان متفکر همیشه همراه او بوده به نمونه هایی از اشعار شعرای پیش از مولوی چون خیام خواجه عبدالله انصاری اشاره کرد که به هیچی رسیده بودند و حتی اسطوره ها را نیز دلیلی برای یافتن خویشتن و درک هستی دانست. وی گفت در اشعار مولانا چیزی که رودکی از آن به «جان دوم» تعبیر می کند، یعنی چیزی که به خاک باز نمیگردد، به پرنده تشبیه میکنند و این پرنده همان روح است که از خدا در وجود او دمیده شده است. باید گفت مولوی در غزلیات شمس با مولوی در مثنوی متفاوت است و ما اینجا فقط به مثنوی میپردازیم و حکایت طوطی و بازرگان. طوطی و نی و فیل که ره آورد هند هستند همه نماد روح آدمی هستند اما این داستان طوطی بازرگان پیش از مولانا توسط ابوالفتوح رازی روایت شده بود عطار نیز آن را به نوعی دیگر روایت کرد اما مولوی آن را دستاویزی قرار داد تا به طوطی جان خود برسد ای دریغا مرغ خوش آواز من...ز انتها پریده تا آغاز من... با این روایت خود را به کل هستی و ذات خداوندی پیوند می دهد .

آخرین سخنران بخش نخست برنامه جناب سیدی بود. موضوع صحبت ایشان «دلقک، شخصیّت معرّفی شده مولانا » بود. به گفته این پژوهشگر اولین شخصی که نام دلقک را وارد ادبیات فارسی می کند مولاناست و پس از این است که یک شخص خاص به شخصیتی عمومی و حتی به صفت تبدیل می شود و از آن به عنوان نماد مبارزه طنز آمیز با زور و قدرت استفاده می کنند. حدود هفتاد سال پس از مولوی حمداله مستوفی از «دلجک» نام میبرد و بعد این شخصیت توسط عبید زاکانی در رساله دلگشا پرورش می یابد به عنوان شخصی در دربار محمد غزنوی. اما مولوی در سه حکایت از دلقک نام می برد و این دلقک شخصیتی معاصر خود مولانا ست که در ترمذ و در دربار خوارزمشاه خدمت می کرده. اولین مرتبه در دفتر دوم تحت عنوان حکایت «عذر گفتن دلقک با سید که چرا فاحشه را نکاه کرد» دومین مرتبه در دفتر پنجم است حکایت «مات کردن دلقک سید شاه ترمد را» و آخرین یادکرد نیز در دفتر ششم مربوط است به «منادی کردن سید ملک ترمد کی هر کی در سه یا چهار روز به سمرقند رود به فلان مهم خلعت و اسپ و غلام و کنیزک و چندین زر دهم و شنیدن دلقک خبر این منادی در ده و آمدن به اولاقی نزد شاه کی من باری نتوانم رفتن».

 

بخش نخست که از ابتدا با موسیقی و صدای فرهاد هوشیار و آهنگ آفرین فردوسی آغاز شده بود با اجرای شورانگیز آخرین غزل مولانا به پایان رسید. این اجرا که با پیش در آمد خسرو آواز ایران آغاز شد بسیار مورد استقبال قرار گرفت و دقایقی حاضران به تشویق استاد شجریان پرداختند. دکتر الهامی که مسئولیت اجرای برنامه را به عهده داشت برای استاد آرزوی سلامتی کرد و گفت امیدوار است این صدا به گوش هر آن کس که باید برسد.

 

 

اما بخش دوم که در ادامه معرفی شهر های خراسان بود به گناباد اختصاص داشت پس از خوشامدگویی معاون فرماندار گناباد، جناب صادقی و پخش نماهنگ گناباد اولین سخنران این بخش پشت تریبون رفت.

 

مهندس لباف خانیکی از گناباد به عنوان دیار حماسه یاد کزد چون بلایای طبیعی و انسانی فراوانی به چشم خود دیده و هنوز سر پاست. سپس به ذکر نامهای گوناگون این شهر پرداخت، به گفته وی نامهایی چون گیوآباد یا جن آباد به دلیل نسبت دادن ساخت قنات به موجودات فرا انسانی بوده است اما ریشه این نام که فردوسی آن را کُنابد می نامد از همان «کَن» یا «کُن» به معنی کندن و کانی آباد می آید مانند قُهستان که چنین تعبیری دارد.

در شاهنامه نیز همانطور که اشاره شد داستان جنگ دوازده رخ در این منطقه روی می دهد سپاه ایران در زیبد مستقر است و تورانیان در کُنابد کوه که حدود کاخک امروز می شود استقرار یافته اند. اما نسبت دادن داستان فرود به این منطقه بنا بر گفته های فردوسی صحیح نیست. اما درباره تاریخ این شهر باید گفت که در منطقه باستانی «تپه حصار» آثاری از عصر برنز یعنی حدود هزار سوم و چهارم پیش از میلاد یافت شده است. این باستانشناس از پدیده قنات قصبه که شاهکار عصر هخامنشی است نیز یاد کرد و اعجاب خارج کردن آب از عمق 300 متری زمین در آن دوران را خارق العاده خواند این اقدام در جایی انجام گرفته که از شمال 35 کیلومتر با رود کال شور فاصله دارد و از جنوب حدود 25 کیلومتر با چشمه های کوه های گناباد فاصله داریم.

وی همچنین به آثار به دست آمده از دوره های اشکانی و ساسانی نیز اشاره کرد که نشان از حیات در آن دوران نیز میدهد و حضور قوم مفسد هپتالی پیش از اسلام را در این شهر دلیل استقبال مردم جنوب خراسان از اسلام دانست از نشان های این استقابل می توان به نخستین مساجد ایران در این شهرها نام برد.به گفته لباف در دوره ای کوتاه در قرن 7 هجری گناباد پایتخت حکومت مولاییان بوده است ولی اوج شکوه آن به دوره صفوی باز می گردد. بناهای برجای مانده از این دوره مانند مسجد جامع حکایت از اهمیت این شهر می دهد . درباره بزرگان و دانشمندان این خطه نیز می توان به منجمین دربار صفویه اشاره کرد و دیگرانی چون قاسمی گنابادی و... .

آخرین سخنران این همایش آقای دلشاد بود که به معرفی محمد قاسم حسینی قاسمی گنابادی پرداخت. این شاعر عهد صفوی شاهنامه ای در شرح کشورگشایی های شاه اسماعیل صفوی سروده است . شاهنامه او 4532 بیت دارد که با یاد خدا ، پیامبر و ائمه اطهار شروع میشود ضمن شرح سلحشوریهای شاه اسماعیل به ابراهیم میرزا و دیگر بزرگان صفوی نیز می پردازد. زبان این کتاب ساده و روان است و از مضامین اساطیری و دینی و موسیقایی بهره برده است. برای تلطیف اثر در چند قسمت ساقی نامه هایی نیز در آن آورده است هر چند این شاهنامه در مدح شاه اسماعیل است اما با توجه به کتاب نمی توان قاسمی را شخصی متملق خواند . از دیگر آثار او می توان به لیلی و مجنون و شاهرخ نامه و عمدة الاشعار و... نام برد که معمولاً به پیروی از نظامی سروده شده اند اما تنها همین شاه اسماعیل نامه او در سال 1387 توسط فرهنگستان و به تصحیح آقای جعفر شعاع کیهانی به چاپ رسیده است.







HyperLink
HyperLink

HyperLink
HyperLink


ورود به پنل کاربری
نام کاربری :  
رمز عبور :  
شما وارد سیستم نشده اید
رمز عبور را فراموش کرده ام
ثبت نام جدید





         







در حال بروز رسانی سایت55


تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به موسسه فرهنگی و هنری سرای فردوسی می باشد
طراحی و پیاده سازی : باتیس